Jolanda en Ap, 25 april 2011
Nederland , Bredevoort 24°

Verslag 25 Welkom thuis

Bredevoort, zaterdag 23 april 2011

Verslag 25 Welkom thuis!

Na onze rondreis zijn we voor de laatste 5 dagen in Ghana (27 - 31 maart) teruggegaan naar Abiriw, de plek waar we ons Ghana-avontuur op 3 januari zijn begonnen. We kwamen aan op zondag 27 maart in de namiddag en konden dezelfde avond al mee eten.
In ons vorige verslag schreven we al dat het goed voelde om weer op het voor ons vertrouwde stekkie terug te zijn. Het was fijn om Diana en de drie meiden weer terug te zien. We hebben volop bijgepraat en Diana heeft onze favoriete gerechten gemaakt zoals French bread (soort wentelteefje) met groente (wat we in Cape Coast zeker gemist hebben), rice balls with peanut soup en natuurlijk redred with beans. Ook het weerzien met de andere bewoners van de compound zoals de familie van de referent en aunt Elisabeth was hartelijk. We kregen een kamer toegewezen aan de andere kant van de binnenplaats want er waren in de tussentijd 3 nieuwe vrijwilligers op onze ‘oude’ kamer gekomen en een vierde vrijwilliger was op komst.

Gedurende de laatste dagen van de rondreis had ik flink last gekregen van twee wondjes aan de linker enkel. Zowel aan de binnen, als aan de buitenkant waren deze wondjes gaan ontsteken. De wondjes waren uitgegroeid tot open plekken zo groot als een twee-euromunt met daarom heen een grote rode plek. De hele enkel was inmiddels flink dik geworden, voelde warm aan en zo nu en dan voelde ik flinke pijnscheuten. Zondagavond nog een sms-je gestuurd naar Emmanuel (coördinator van Projects Abroad in deze regio) met de vraag bij welke arts we maandagochtend terecht zouden kunnen. Hij belde meteen op om nader te informeren en stelde voor om dezelfde avond nog naar een kliniek te gaan. We hadden het idee dat maandagochtend ook nog wel zou kunnen.

Op maandagmorgen 28 maart zijn we met Emmanuel naar een kliniek geweest in het plaatsje Lartel, 20 kilometer verderop, om naar mijn enkel te laten kijken. Dankzij de relaties van Emmanuel hoefden we niet te wachten en konden we bijna meteen terecht bij een vriendelijke Ghanese arts. Hij bekeek de wond en schreef 4 soorten medicijnen voor en liet de wond door een verpleegster schoonmaken en verbinden. Een half uurtje later en na betaling van het voor ons kleine bedrag van 18 cedi stonden we weer buiten. Daarna heeft Ap elke dag de wonden schoongemaakt en de enkel verbonden. De eerste drie dagen heb ik me wel wat rustig moeten houden en mijn been zoveel mogelijk hoog gehouden. Het heeft nog bijna twee weken geduurd voordat de wonden weer genezen waren. Nu, we zijn inmiddels weer 3 weken in Nederland, is het op twee kleine korstjes na gelukkig weer helemaal goed.

Een groot deel van onze laatste dagen in Ghana hebben we gebruikt om mensen en plekken op te zoeken waar we onze eerste indrukken hebben opgedaan.

Op maandag 28 maart zijn we, na het bezoek aan het ziekenhuis met Emmanuel langs de verschillende projecten geweest waar met geld dat via onze scholen, kerk en familie gedoneerd is, allerlei werkzaamheden zijn opgepakt. We waren onder de indruk van de hoeveelheid werk dat inmiddels was verzet. Het merendeel van het geld was gebruikt om materialen te betalen zoals cement, zand en golfplaten voor toiletgebouwtjes bij een drietal schooltjes, hout voor meubels en leermiddelen. Waar mogelijk werd het werk uitgevoerd door vrijwilligers, echter indien vakmanschap noodzakelijk was werden beroepskrachten ingehuurd, zoals voor het maken van meubilair, het storten van een verdiepingsvloer en het maken van een waterscheiding bij Mamfé. Daar kwamen namelijk het riool en een waterbron in dezelfde geul bij elkaar. Door deze twee te scheiden kunnen de inwoners nu bronwater putten zonder dat het in aanraking is geweest met water uit het riool.

In Kwamosso zijn we gaan kijken bij het schooltje in aanbouw waar Ap gewerkt heeft. Er zijn twee lokaaltjes gebouwd en men was inmiddels begonnen met het toiletgebouwtje. Het dak moest er bij allebei nog op waren ze bezig met het storten van de vloeren. De muren waren al aangesmeerd. Het merendeel van de vrijwilligers was nieuw, maar een aantal kenden we nog van de eerste 5 weken. Dat weerzien en bijpraten was echt leuk.

Vervolgens zijn we gaan kijken bij het schooltje in Yensi; hier heeft Ap de eerste week gewerkt. De school was toen bijna klaar. Met het geld is er nu ook meubilair gekocht (10 tafels en 20 stoeltjes) en wat lesmaterialen zoals kleine leitjes. Op de tafeltjes en stoeltjes staat “sponsored by Projects Abroad / Ap and Jolanda”. Dat had voor ons niet gehoeven, maar nou ja. Jammer was wel dat de bewoners van het dorpje er niet in waren geslaagd om voldoende geld bij elkaar te brengen om een leerkracht te betalen (50 cedi = 25 euro per maand + reiskosten). Om het schooltje niet ongebruikt te laten staan heeft Projects Abroad besloten om in ieder geval het eerste jaar de onderwijzer te betalen. Toen we kwamen was hij net enkele weken aan de slag. Inmiddels waren er ongeveer 25 kinderen in de leeftijd van 4 tot 6 jaar die de school bezochten en het aantal was snel groeiend. De kinderen verstonden nog bijna geen Engels en waren wat verlegen. Het is ook hier de bedoeling om een toiletgebouwtje te bouwen. Emmanuel had afgesproken dat de ouders het gat (ongeveer 2x2x2m) zouden graven en dat vervolgens de vrijwilligers het toiletgebouwtje zouden bouwen. Dit gat was er echter nog steeds niet,terwijl er toch al ruim een maand overheen was gegaan sinds Emanuel dit aan de ouders had gevraagd. Eén van de problemen hierbij is dat men dit soort vrijwilligerswerk In Ghana absoluut niet gewend is c.q. niet kent zoals dat in onze cultuur wel ingebakken is. Voor ons lijkt het alsof mensen afwachten tot een ander het doet en dat ze daarin eigenlijk geen initiatief ‘willen’ nemen en zich in onze ogen te weinig verantwoordelijk voelen voor de verdere ontwikkeling. We hopen dat het goed komt, maar die garantie krijg je niet. Ook voor de Ghanese medewerkers van Projects Abroad is het soms frustrerend dat het zo moeilijk is om de bevolking betrokken te krijgen bij het oplossen van de problemen die er zijn.

Op dinsdag zijn we naar Adoms daycare geweest. Hier heb ik in het begin gewerkt. Hier is ook nieuw meubilair aangeschaft en is een verdiepingsvloer gestort op twee lokalen die al eerder gebouwd waren. Ze waren hier ontzettend blij mee en Tina was als vanouds erg hartelijk en we voelden ons zeer welkom. Opnieuw hebben we in de groepen meegedaan met enkele activiteiten. Aan het eind werd Jolanda in traditionele kledij gehesen voor een foto. Met Tina gaan we zeker contact onderhouden.

Aangezien ik mijn enkel toch wat rust wilde geven is Ap ’s middags alleen naar Kwamosso geweest. Hij wilde nog een keer gaan kijken bij de leerkrachten en de kinderen die over enkele maanden in het schooltje dat nu bijna af is gehuisvest zullen worden. Momenteel zitten ze nog in een groot particulier woonhuis dat in aanbouw is, maar waar al enkele jaren niet verder aan gebouwd is. Ook wilde Ap met headmaster Ebenezer praten over de relatie met Projects Abroad. Hoewel Ebenezer veel te danken heeft aan Emmanuel en aan de stichting lijkt het alsof hij hen negeert. Hierdoor zijn er bij Projects Abroad twijfels gerezen over zijn uiteindelijke bedoeling. In het gesprek geeft Ebenezer aan dat er niets aan de hand is, maar Ap bespeurt wel een wat te onverschillige houding ten opzichte van Projects Abroad, alsof hun bijdrage aan het geheel er niet zoveel toedoet terwijl ze zonder P.A. nu geen schooltje hadden gehad. Ap daarentegen wordt wel uitvoering door kinderen en team bedankt en ontvangt een houtsnijwerk (he who climbs a well tree deserves a push). Het symboliseert dat mensen in ontwikkeling soms een duwtje nodig hebben. Ap is gevraagd om father of the school te worden. Wellicht hoopt Ebenezer via dat hij met ons als potentiele geldschieters, zo zelf de financiën bij elkaar kan krijgen en dan niet afhankelijk is van Projects Abroad. Aansluitend op de bijeenkomst met de kinderen en het team neemt Ebenezer Ap mee naar de patron van de school voor een gesprek over de ontwikkeling van de school. De betreffende patron is een gediplomeerde cultuurambtenaar die Ebenezer met raad en daad bijstaat. Het is een interessant gesprek; wel blijft het wat filosofisch waar Ap graag had gezien dat het wat concreter zou zijn, met name hoe men de school in de komende jaren wil uitbouwen en waar men het geld denkt vandaan te halen.


Op dinsdagavond hebben we in de hal van een hotel in Mamfé met de andere vrijwilligers en een heel stel Ghanezen naar de wedstrijd Engeland-Ghana gekeken. In totaal waren we daar zeker met 60-80 toeschouwers. Vooral in het begin waren er wat probleempjes met de ontvangst, maar toen dat eenmaal goed was ingesteld hebben we genoten van een enerverende wedstrijd. Met name de Engelse vrijwilligers hadden het pittig te verduren, want alle andere vrijwilligers, en natuurlijk de Ghanezen zelf, waren op de hand van the Black Stars. Dit gaf een hele leuke sfeer, vooral toen Ghana na een achterstand in de tweede helft sterker werd en 1-1 gelijk maakte in de negentigste minuut. Nederland heeft vanavond, na een achterstand bij rust, ook gewonnen met 5 – 3 van Hongarije.

Op woensdag waren we door de Nana Aframea school uitgenodigd om een bijeenkomst met ouders bij te wonen. De bijeenkomst zou om 9.30 uur beginnen maar het was al 10.40 uur voor we van start gingen. Tijdens deze bijeenkomst is er een voorlichting voor ouders over opvoeding. Onderwerpen als straffen, seksuele voorlichting en ongewenste tienerzwangerschap werden voor voetgelicht gebrachtdoor een medewerkster van ‘education department’ in een zeer open sfeer. Ze hield haar verhaal in het Tri, aangezien niet alle ouders de Engelse taal voldoende machtig zijn. Gelukkig werden de headlines uit haar betoog door één van de leerkrachten vertaald in het Engels zodat we een beeld kregen van haar toespraak. Vervolgens werden wij, Jolanda en Kamilla (een Deense vrijwilligster) bedankt voor het werk dat we op school hebben gedaan en ook voor het geld waarvan verf en meubilair is aangeschaft. Het verven en herstellen van de vloeren is gebeurd door de vrijwilligers in de periode dat wij in Cape Coast waren. Op de foto’s is de metamorfose die de school heeft ondergaan duidelijk te zien. Overeenkomstig de gewoonte op deze school werd ons een pakje overhandigd. Hierin zat een speciaal op maat gemaakt kledingstuk dat we vervolgens moesten aantrekken en showen. Het kledingstuk van Ap en mij is van dezelfde stof, Emmanuel, de regiocoördinator van Projects Abroad was ook aanwezig bij dit onderdeel. Hij geeft in het kort aan wat de rol is geweest van Projects Abroad in het geheel. Tenslotte krijgen we nog wat te drinken in het kamertje van het hoofd en de secretaresse. De bijeenkomst met de ouders wordt nog ruim een uur vervolgd zonder onze aanwezigheid.

Op woensdagmiddag zijn we voor de laatste keer naar de zogenaamde ‘quiz’, de bijeenkomst met de andere vrijwilligers, geweest en hebben we een aardigheidje meegenomen voor de kinderen van Emmanuel. Volgens de gewoonte in the Hills gaan de vrijwilligers na de quiz altijd naar een spot (soort cafeetje) in Mamfé om wat te drinken en gezellig bij te kletsen. Deze middag hebben we vooral gepraat met Tadashi, een Japanse man van 60 die hier 3 maanden is om vrijwilligerswerk te doen. Hij maakte zich bezorgd over de gevolgen van de aardbeving in Japan en had zich in de afgelopen weken afgevraagd zich af of hij niet beter terug had kunnen gaan om daar te helpen. Hij had inmiddels besloten om hier te blijven.

Donderdag zijn we naar Aburi en naar Koforidua gegaan om nog enkele souvenirs te kopen. Ook hebben we daar Prince opgezocht. Prince is de P.A. medewerker die ons de eerste dag wegwijs heeft gemaakt in Ghana. Hij werkt nu op het pas geopende kantoor van Projects Abroad in Koforidua. Leuk is dat hij ook een exemplaar van de central Press Newspaper voor Ap heeft meegenomen waar Ap aan mee heeft gewerkt. Hierna gaan we weer naar onze homestay om onze koffers te pakken en om afscheid te nemen van Diana en de kinderen. Om 17.15 uur vertrekken we per taxi naar Accra. Op het vliegveld komt er meteen een aardige man op ons af om ons te de weg te wijzen. Bij het inchecken blijkt één van de koffers iets te zwaar. We besluiten op aanraden van die man om wat bagage in een andere koffer te pakken om zo te voorkomen dat we 60 dollar moeten bij betalen. Dit lukt en na het afgeven van de koffers gaan we nog even wat drinken samen met Kamilla die met hetzelfde vliegtuig blijkt te vertrekken. Dit alles niet na die aardige man enigszins teleurgesteld te hebben achter gelaten omdat we slechts 5 Cedi fooi hebben gegeven voor zijn hulp. Zijn vriendelijkheid bleek wel heel erg gebaseerd op mogelijke gewin, want daarna was hij dat aanzienlijk minder toen hij merkte dat we echt niet meer gingen geven.

31 maart: Ons vliegtuig vertrekt keurig volgens planning om 22.45 uur richting startbaan, maar nog voordat we echt op snelheid zijn wordt de start afgebroken. Al snel wordt omgeroepen dat er iemand onwel is geworden en dat we terug moeten. Terwijl deze mevrouw per ambulance richting ziekenhuis wordt gebracht blijkt het nog een hele klus om haar bagage uit de laadruimte te krijgen. Ondanks dit oponthoud van ongeveer drie kwartier zijn we uiteindelijk slechts een kwartier later in Londen dan gepland en kunnen daar toch op tijd vertrekken richting Amsterdam. Op 1 april 10.45 uur Nederlandse tijd landen we op Schiphol. We worden opgehaald door Stefan, Corina en Roel, Mirthe en Jochem. Heerlijk om hen weer te zien! Als we thuis komen is er buiten versierd door de buurt en binnen staan bloemen van vrienden en ook Arno komt met een grote bos aan. Stefan heeft een poster met ‘welkom thuis’ in de erker geplakt en er zijn kaartjes en in de loop van deze dag komen er nog meer bloemen. We voelen ons echt weer welkom in Nederland. ’s Avonds komen Lyanne, Alexander en de kinderen, die ontzettend blij zijn met de in Ghana gemaakte jurkjes!
Het is wel koud in Nederland die vrijdag. Gelukkig is het zaterdag mooi weer en kunnen we in het zonnetje in de tuin de post doornemen. En voordat we het weten raken we weer helemaal thuis in ons Nederlandse doen en laten. Omschakelen kost ons beiden verrassend weinig moeite. We hebben ons thuis gevoeld in Ghana en ook in Nederland voelen we ons nog steeds zeer wel op onze plaats. Na het weekend zijn we beiden weer begonnen op ons werk. Ik ben zelfs toegezongen en op mijn kamer was een Heurnse rimboe gemaakt om zo de overschakeling niet te groot te laten zijn. Een op handen zijnd inspectiebezoek bij mij en een teamtweedaagse bij Ap maakten dat we allebei binnen een week weer helemaal ingewerkt waren. Dat is ons niet slecht bevallen. We voelen ons dan ook bevoorrecht: we hebben het samen heel goed gehad in Ghana en we hebben met plezier de draad weer opgepakt in Nederland.

Na drie weken terug-in-Nederland zijn we weer helemaal gewend aan het dagelijkse nederlandse leven. Wel denken we nog regelmatig terug aan Ghana en zitten we nog vol verhalen. In de komende maanden gaan we proberen om onze ervaringen in foto- en plakboek te bundelen. En de mensen die we hebben leren kennen in Ghana? Mayfair en Tina hebben al gebeld hoe het met ons gaat, de foto’s die we willen opsturen naar Diana zijn besteld en mailtjes naar Ebenezer, Emanuel Abaaja en Emanuel van Central Press zijn in gedachten al half geschreven.

Ap en Jolanda

De foto's bij dit verslag zijn ondermeer gemaakt door Emmanuel, Rainbow, Salomon, Corina

Wil je goedkoop naar het buitenland bellen? Bel dan via HalloBuitenland.nl